– „Na papierze wszystko się zgadzało”. To jedno z najczęstszych zdań, jakie słyszymy w styczniu. I trudno się dziwić. To właśnie pierwszy pełny miesiąc zimy bezlitośnie sprawdza, czy instalacja fotowoltaiczna oraz pompa ciepła zostały zaprojektowane realnie, czy tylko „ładnie w Excelu”.
Czy Twoja pompa ciepła pracuje stabilnie przy -10°C?
Czy rachunki za prąd nie zaskoczyły bardziej niż mrozy?
A może system działa… ale wyraźnie poniżej oczekiwań?
Jeśli choć jedno z tych pytań brzmi znajomo, ten artykuł jest dla Ciebie.
Styczeń – miesiąc prawdy dla OZE
Z perspektywy technicznej styczeń to najtrudniejszy okres w roku dla systemów OZE w Polsce. Krótkie dni, niskie nasłonecznienie, częste zachmurzenie, ujemne temperatury i najwyższe zapotrzebowanie na ciepło w budynkach.
Dane branżowe są jednoznaczne:
- produkcja energii z PV w styczniu potrafi być o 70–80% niższa niż w miesiącach letnich,
- zapotrzebowanie na energię elektryczną dla ogrzewania i c.w.u. jest wtedy najwyższe w skali roku,
- to właśnie zimą ujawniają się błędy doboru mocy, hydrauliki i automatyki.
Dlatego styczeń nie wybacza kompromisów projektowych.
Pompa ciepła zimą – teoria kontra rzeczywistość
W materiałach sprzedażowych każda pompa ciepła „działa do -20°C”. Problem w tym, że działanie to nie to samo co efektywna i ekonomiczna praca.
Źle dobrana pompa ciepła w styczniu:
- częściej uruchamia grzałki elektryczne,
- pracuje na granicy swoich możliwości,
- generuje wyższe koszty eksploatacji,
- nie zapewnia komfortu cieplnego w całym budynku.
Dobrze dobrana pompa ciepła:
- stabilnie utrzymuje temperaturę,
- pracuje z możliwie wysokim COP mimo mrozu,
- współgra z instalacją PV i buforem,
- minimalizuje pobór energii z sieci.
Różnica? Projekt. Nie cena urządzenia.
Fotowoltaika zimą – dlaczego „za mała” instalacja wychodzi dopiero w styczniu?
Latem niemal każda instalacja PV wygląda świetnie. Produkcja jest wysoka, liczniki kręcą się „na plus”, a aplikacja pokazuje zielone wykresy. Problem zaczyna się zimą.
Najczęstszy scenariusz:
„Latem mieliśmy nadwyżki, a zimą rachunki są wyższe niż przed montażem”.
Dlaczego?
- instalacja PV została dobrana do rocznego bilansu, a nie do profilu zimowego,
- nie uwzględniono realnego zużycia energii przez pompę ciepła,
- pominięto wpływ orientacji dachu i zacienienia zimowego,
- projekt oparto na zbyt optymistycznych założeniach.
Styczeń obnaża te błędy bez litości.
Dlaczego ten temat jest kluczowy biznesowo (i finansowo)?
Źle zaprojektowany system PV + pompa ciepła to:
- wyższe koszty energii przez 20–25 lat,
- brak zwrotu z inwestycji w zakładanym czasie,
- konieczność kosztownych modernizacji,
- frustracja i utrata zaufania do OZE.
Dobrze zaprojektowany system:
- realnie obniża koszty ogrzewania,
- stabilizuje wydatki energetyczne firmy lub gospodarstwa domowego,
- zwiększa wartość nieruchomości,
- zapewnia przewidywalność finansową.
Z punktu widzenia biznesu i domowego budżetu – projekt decyduje o wszystkim.
Najczęstsze błędy popełniane przez klientów
Niektóre schematy powtarzają się regularnie:
- dobór pompy ciepła „na oko” lub według metrażu,
- brak rzetelnych obliczeń OZC budynku,
- przewymiarowanie lub niedowymiarowanie instalacji PV,
- nieuwzględnienie realnego profilu zużycia energii zimą,
- skupienie się wyłącznie na cenie, nie na koncepcji systemu,
- brak integracji PV, pompy ciepła i automatyki sterującej.
Efekt? System, który teoretycznie działa, ale praktycznie nie spełnia oczekiwań.
Checklista: czy Twój system był dobrze dobrany?
Możesz to szybko zweryfikować:
☐ Czy wykonano obliczenia OZC przed doborem pompy ciepła?
☐ Czy projekt uwzględniał realne temperatury zimowe w Twoim regionie?
☐ Czy instalacja PV była liczona pod kątem pracy pompy ciepła zimą?
☐ Czy system minimalizuje pracę grzałek elektrycznych?
☐ Czy masz dostęp do danych i wykresów zużycia energii?
☐ Czy komfort cieplny jest stabilny w całym budynku?
Jeśli na kilka pytań odpowiedź brzmi „nie” – styczeń już dał sygnał ostrzegawczy.
Fakty i Mity o PV i pompie ciepła zimą
FAKT: Pompa ciepła może efektywnie pracować zimą
➡ Pod warunkiem prawidłowego doboru mocy i instalacji.
FAKT: PV produkuje energię także zimą
➡ Produkcja jest niższa, ale w słoneczne dni bywa zaskakująco dobra.
FAKT: Projekt jest ważniejszy niż marka urządzenia
➡ Nawet najlepszy sprzęt źle dobrany będzie rozczarowaniem.
MIT: „Jak działa latem, to zimą też będzie OK”
➡ Lato nie jest żadnym testem dla systemu grzewczego.
MIT: „Większa pompa zawsze jest lepsza”
➡ Przewymiarowanie oznacza niższą efektywność i wyższe koszty.
MIT: „Każda instalacja PV pasuje do pompy ciepła”
➡ Bez integracji i analizy profilu zużycia – nie.
Mini case study – styczeń, który zmienił wszystko
Klient: dom jednorodzinny, 180 m², nowoczesna bryła.
Na papierze: pompa ciepła + PV 8 kWp, obliczenia „z katalogu”.
Rzeczywistość w styczniu:
- częsta praca grzałek,
- wysokie zużycie energii z sieci,
- brak komfortu w skrajnych pomieszczeniach.
Po audycie:
- korekta nastaw,
- optymalizacja hydrauliki,
- analiza profilu pracy pompy ciepła,
- rekomendacja rozbudowy PV i automatyki.
Efekt po kolejnej zimie? Stabilna praca systemu i realna oszczędność, nie tylko w folderze.
Dlaczego podejście KRK SOLAR robi różnicę?
W KRK SOLAR wychodzimy z założenia, że:
- projekt musi działać w styczniu, nie tylko w lipcu,
- liczby mają się zgadzać w rzeczywistości, nie tylko w symulacji,
- system PV i pompa ciepła to jedna całość, a nie dwa osobne produkty.
Stawiamy na:
- rzetelne obliczenia,
- realne scenariusze zimowe,
- dopasowanie do konkretnego budynku i stylu użytkowania,
- długofalową opłacalność inwestycji.
Mini FAQ – najczęstsze pytania
Czy styczeń to najlepszy moment na ocenę instalacji?
Tak. To najbardziej wymagający okres dla PV i pompy ciepła.
Czy da się poprawić istniejący system?
W większości przypadków tak – poprzez audyt i optymalizację.
Czy niskie uzyski z PV zimą są normalne?
Tak, ale nie powinny całkowicie niweczyć opłacalności systemu.
Czy pompa ciepła zawsze potrzebuje grzałek?
Nie. Dobrze dobrana korzysta z nich sporadycznie.
Czy cena instalacji świadczy o jakości projektu?
Nie zawsze. Liczy się doświadczenie i metodologia doboru.
Czy warto wykonać audyt po pierwszej zimie?
Zdecydowanie – to najlepszy moment na korekty.
Podsumowanie
Styczeń nie jest problemem. Styczeń jest testem.
Testem projektu, doboru mocy, założeń i decyzji podjętych na początku inwestycji.
Jeśli Twoja pompa ciepła i instalacja PV przeszły ten test – gratulacje.
Jeśli nie – to najlepszy moment, by to naprawić.
Skontaktuj się z KRK SOLAR i umów audyt lub konsultację. Lepiej skorygować system teraz, niż przez kolejne lata płacić za błędy z etapu projektu.
