Wyobraź sobie: budzisz się rano, a termometr pokazuje –7 °C. W salonie przyjemne ciepło, woda ciepła. Brak zapachu spalanego paliwa, brak kotłowni, cisza. Jak to możliwe? Odpowiedzią jest dobrze zaprojektowana pompa ciepła. Ale czy naprawdę działa ona efektywnie w takich warunkach? W tym artykule odpowiemy na to pytanie w oparciu o dane, doświadczenia i praktyczne wskazówki – wszystko z myślą o biznesie KRK SOLAR i klientach, którzy chcą wybrać rozwiązanie niezawodne przez cały rok.
Ile kosztuje zima bez odpowiedniego systemu?
Według analiz Europejskiego Instytutu Energetycznego, ogrzewanie budynków stanowi około 31 % całkowitego zapotrzebowania energetycznego w UE.
Jeśli instalacja grzewcza pracuje z niską sprawnością w mroźne dni, różnica w kosztach operacyjnych może sięgnąć kilkudziesięciu procent.
Czy wiesz, że nawet nowoczesna pompa ciepła w ujemnych temperaturach może utrzymać współczynnik efektywności (COP) powyżej 2?
Dlaczego to istotne? Im niższa sprawność, tym wyższe rachunki dla użytkownika i niższa marża przy serwisie/umowie – kluczowe w modelu biznesowym firm jak KRK SOLAR.
Czy warto ryzykować, że Twój klient w styczniu będzie marznąć albo obniżyć cenę obsługi, bo system nie działa optymalnie?
Dlaczego temat pompy ciepła jest dziś kluczowy?
- Rosnące ceny energii i jej zmienność
W sytuacji niestabilnych cen energii elektrycznej posiadanie systemu, który zużywa mniej prądu przy zachowaniu komfortu cieplnego, staje się ogromną przewagą konkurencyjną. - Polityka klimatyczna i regulacje
W UE i Polsce rośnie presja na ograniczanie emisji CO₂, a dotacje i programy wsparcia często premiują systemy OZE, w tym pompy ciepła. Kupujący szukają firm, które znają te programy i mogą je obsłużyć „pod klucz”. - Zaufanie klienta i ryzyko opinii
Jeśli pompa ciepła zawiedzie podczas pierwszych mrozów — klient straci zaufanie. W branży grzewczej opinie rozchodzą się szybko. Dobrze działający system zimą to reklama lepsza niż marketing. - Rentowność projektów serwisowych
W warunkach, gdy urządzenie zużywa mniej energii i pracuje stabilniej, potrzeba mniej interwencji serwisowych, co wpływa na koszty operacyjne i marże w modelu after-sales.
Dlatego temat pompy ciepła — a zwłaszcza jej działania w niskich temperaturach — to nie tylko „technologia”, ale fundament wiarygodności i opłacalności dla KRK SOLAR.
Jak pompa ciepła działa w mrozie? Zasada i współczynnik COP
Co to jest COP / SCOP?
- COP (Coefficient of Performance) – stosunek ciepła dostarczonego do zużytej energii elektrycznej.
- SCOP – wskaźnik sezonowy – bierze pod uwagę zmienne warunki w ciągu sezonu grzewczego.
- Dobre pompy osiągają COP 3–6 w umiarkowanych warunkach.
- Jednak w niskich temperaturach COP spada – np. przy –10 °C może spaść poniżej 2, nawet do ~1,5–1,8 dla przeciętnych modeli powietrznych.
Dlaczego spada efektywność w mrozie?
- Spadająca temperatura zewnętrzna oznacza, że pompa musi „wciągać” ciepło z coraz chłodniejszego powietrza, co wymaga wyższej pracy sprężarki.
- W pompach powietrze/woda dochodzi proces odszraniania – cykliczne rozmrażanie jednostki zewnętrznej zużywa część energii.
- Różnica temperatur między źródłem (zewnętrze) a odbiornikiem (system grzewczy) mocno wpływa – im większa różnica, tym mniejszy COP.
Które technologie radzą sobie lepiej?
- Pompy gruntowe (geotermalne) – temperatura gruntu utrzymuje się stabilnie poniżej strefy przemarzania, więc spadki efektywności są łagodniejsze.
- Zaawansowane powietrzne modele z technologią EVI, sprężarkami inwerterowymi, modulacją mocy i inteligentnym sterowaniem – mogą osiągać lepszą sprawność nawet przy niskich temperaturach.
Najczęstsze wyzwania i błędy klientów przy pompach ciepła
- Zły dobór mocy urządzenia
Zbyt duża moc powoduje częste włączanie i wyłączanie, co obniża sprawność; zbyt mała – brak komfortu cieplnego w mroźne dni. - Niewłaściwe ustawienie krzywej grzewczej
Gdy krzywa ustawiona jest „zbyt agresywnie”, urządzenie zbyt mocno reaguje na spadki temperatur, co podnosi koszty i obniża COP. - Brak dobrej izolacji budynku
Nawet najlepsza pompa nie poradzi sobie, gdy budynek traci za dużo ciepła przez słabą izolację. - Źle dobrany typ grzania (grzejniki tradycyjne zamiast niskotemperaturowych)
Pompy ciepła najlepiej współpracują z ogrzewaniem podłogowym lub ściennym. - Brak rezerwy mocy lub hybrydowego wsparcia w ekstremalnych warunkach
W skrajnych mrozach system może potrzebować wsparcia (np. grzałka elektryczna, system hybrydowy). - Brak serwisu, czyszczenia wymienników, filtrów
Zanieczyszczenia, osady i nieprawidłowy przepływ obniżają sprawność.
Przykład: dom „Rodziny Nowaków”
Rodzina Nowaków z małego miasteczka, z domem o powierzchni 180 m², zdecydowała się na pompę ciepła powietrze/woda z regulowaną sprężarką inwerterową i sterowaniem adaptacyjnym. Początkowo zamierzali zastosować grzejniki, ale KRK SOLAR doradziło im układ z ogrzewaniem podłogowym i buforem 300 l.
- Sezon 1 (zima): średni COP 3,5 przy temperaturach od +5 do –8 °C.
- Sezon 2 (mroźna zima): gdy temperatury spadły do –15 °C – COP utrzymał się na poziomie 1,9 bez dramatycznych kosztów.
- Klienci nie doświadczyli przerw w ogrzewaniu, a rachunki za ogrzewanie były o ~45 % niższe niż przy starym kotle gazowym.
Wnioski: dobrze zaprojektowana instalacja, właściwy dobór urządzeń i sterowanie adaptacyjne skutecznie minimalizują efekt mrozu.
Fakty i Mity o pompach ciepła (przy niskich temperaturach)
Fakty
- Fakt: Pompy ciepła nadal dostarczają więcej ciepła niż energii elektrycznej wykorzystywanej, nawet przy ujemnych temperaturach.
→ Współczynniki COP w temperaturach –5 do –10 °C często przekraczają 2. - Fakt: Gruntowe pompy ciepła charakteryzują się bardziej stabilną wydajnością zimą niż powietrzne.
→ Temperatura gruntu jest bardziej stała niż powietrza. - Fakt: Nowoczesne technologie (inwerter, EVI, inteligentne sterowanie) znacząco poprawiają wydajność w niskich temperaturach.
Mity
- Mit: Pompa ciepła przestaje działać, gdy temperatura spada poniżej 0 °C.
→ Fałsz — choć efektywność spada, urządzenie zwykle nadal pracuje. - Mit: Powietrzne pompy ciepła są bezużyteczne w zimnym klimacie.
→ Nowoczesne modele radzą sobie lepiej niż kiedyś, często bez konieczności dodatkowego źródła. - Mit: Pompy ciepła zawsze wymagają wspomagania grzałką elektryczną.
→ W umiarkowanych warunkach większość nowoczesnych modeli działa samodzielnie.
Mini FAQ – najczęściej zadawane pytania
1. Czy pompa ciepła nadaje się do domu w regionach z mroźnymi zimami?
Tak — o ile dobierzesz odpowiednią moc, technologię i zadbasz o sterowanie adaptacyjne. Gruntowe pompy oraz wyspecjalizowane powietrzne modele radzą sobie lepiej.
2. Jak niski COP przy ekstremalnym mrozie jest akceptowalny?
COP rzędu 1,5–2 przy temperaturach –15 °C nie jest katastrofą — ważne, by spadki były przewidywalne i wspierane systemem sterowania.
3. Czy muszę mieć rezerwowe ogrzewanie?
Nie zawsze. Jednak w lokalizacjach o ekstremalnych mrozach warto przewidzieć system hybrydowy lub grzałkę buforową.
4. Czym jest krzywa grzewcza i dlaczego istotna?
Krzywa grzewcza to ustawienie, które określa zależność między temperaturą zewnętrzną a temperaturą zasilania. Dobrze ustawiona znacząco poprawia efektywność.
5. Jak często należy serwisować pompę?
Zaleca się coroczny przegląd: sprawdzenie filtrów, wymienników, stanu czynnika oraz ustawień. Zaniedbanie serwisu może obniżyć COP nawet o kilkanaście procent.
6. Czy można połączyć pompę ciepła z fotowoltaiką?
Tak, to idealne połączenie — część energii elektrycznej pompy można generować samodzielnie, obniżając koszty eksploatacji.
Checklista: co należy potwierdzić przed zakupem i uruchomieniem pompy ciepła
- Analiza zapotrzebowania cieplnego budynku (straty, izolacja)
- Wybór odpowiedniego typu pompy (powietrzna / gruntowa / wodna)
- Kalkulacja mocy z zapasem na niskie temperatury
- Ustawienie krzywej grzewczej i sterowania adaptacyjnego
- Dobór systemu grzewczego (np. ogrzewanie podłogowe)
- Rezerwa lub hybrydowe wsparcie w ekstremalnych warunkach
- Zaplanowany serwis i kontrola parametrów pracy
- Monitoring efektywności i optymalizacja eksploatacji
Podsumowanie
Pompa ciepła to dziś fundament nowoczesnego, zrównoważonego ogrzewania. Choć zimne poranki i przymrozki stanowią wyzwanie technologiczne — dobrze zaprojektowana instalacja, właściwy dobór urządzeń i nowoczesne sterowanie potrafią utrzymać komfort nawet w mroźne dni.
Dla KRK SOLAR temat ten ma ogromne znaczenie: to nie tylko technologia, ale gwarancja jakości, efektywności i reputacji rynkowej. Klienci oczekują, że „to będzie działać zimą” — nie raz, ale przez lata.
KRK SOLAR oferuje:
- Bezpłatny audyt energetyczny
- Dobór pompy ciepła „pod klimat”
- Kompletną instalację z optymalizacją sterowania
- Umowę serwisową i monitoring pracy
Skontaktuj się z KRK SOLAR, a pomożemy Ci dobrać najlepsze rozwiązanie dla każdego budynku — by pompa ciepła naprawdę działała przez cały rok.
